Ai được tham gia bảo hiểm y tế? Góc nhìn thị trường 2026
Ai được tham gia bảo hiểm y tế: Góc nhìn từ thị trường 2026
Câu hỏi "ai được tham gia bảo hiểm y tế" không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn phản ánh trực tiếp quy mô thị trường tiềm năng mà các doanh nghiệp bảo hiểm đang nhắm đến. Tính đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn quốc đạt xấp xỉ 93% dân số, tương đương khoảng 93 triệu người có thẻ bảo hiểm y tế — con số cho thấy dư địa mở rộng ngày càng thu hẹp ở phân khúc bắt buộc và chuyển dịch sang bảo hiểm sức khỏe tự nguyện.
Các nhóm đối tượng tham gia theo quy định hiện hành
Luật Bảo hiểm y tế Việt Nam phân chia người tham gia thành hai nhóm chính: tham gia bắt buộc và tham gia theo hộ gia đình hoặc tự nguyện.
Nhóm tham gia bắt buộc
Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số người có thẻ bảo hiểm y tế. Nhóm này bao gồm người lao động làm việc theo hợp đồng lao động tại các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tư nhân. Ngoài ra, cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng cũng thuộc diện bắt buộc tham gia. Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam năm 2026, nhóm lao động tham gia qua doanh nghiệp chiếm khoảng 38% tổng số người có bảo hiểm y tế.
Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ
Nhà nước đóng toàn bộ hoặc một phần phí bảo hiểm y tế cho các nhóm yếu thế trong xã hội. Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn, trẻ em dưới 6 tuổi và người có công với cách mạng đều được ngân sách đảm bảo toàn bộ chi phí. Phân khúc này tạo áp lực quỹ bảo hiểm y tế nhưng đồng thời phản ánh cam kết chính sách trong việc duy trì tỷ lệ bao phủ toàn dân.
Nhóm tham gia theo hộ gia đình
Đây là phân khúc được các chuyên gia thị trường đánh giá có tiềm năng tăng trưởng cao nhất trong giai đoạn 2026. Người không thuộc hai nhóm trên — bao gồm lao động tự do, nông dân, người kinh doanh cá thể — có thể đăng ký tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình với mức phí được tính theo tỷ lệ lương cơ sở. Mức phí giảm dần từ người thứ hai trở đi trong cùng hộ khẩu tạo ra động lực kinh tế để toàn hộ đăng ký.
Hàm ý thị trường từ cơ cấu người tham gia
Việc hiểu rõ cơ cấu người tham gia bảo hiểm y tế có ý nghĩa chiến lược đối với cả doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước lẫn các công ty bảo hiểm sức khỏe tư nhân. Nhóm lao động chính thức đã gần như bão hòa về bao phủ bảo hiểm y tế bắt buộc, do đó sản phẩm bảo hiểm sức khỏe tư nhân đang được thiết kế để bổ sung — không phải thay thế — tầng bảo hiểm y tế cơ bản này.
Năm 2026, doanh thu phí bảo hiểm sức khỏe từ kênh doanh nghiệp (bảo hiểm nhóm) tiếp tục tăng trưởng khoảng 18% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng các công ty mở rộng phúc lợi cho người lao động vượt ra ngoài mức bảo hiểm y tế bắt buộc. Phân khúc lao động phi chính thức với ước tính 20 đến 25 triệu người vẫn là vùng trắng mà cả hệ thống bảo hiểm nhà nước lẫn tư nhân chưa tiếp cận hiệu quả.
Cơ cấu đối tượng tham gia bảo hiểm y tế vì thế không chỉ là bức tranh pháp lý mà còn là bản đồ cơ hội cho thị trường bảo hiểm sức khỏe trong những năm tới.
Theo dõi eBaoHiem để cập nhật thị trường.
