Cách tính bảo hiểm xã hội một lần 2026 theo quy định mới
Cách tính bảo hiểm xã hội một lần 2026 theo quy định mới nhất
Bảo hiểm xã hội một lần là gì?
Bảo hiểm xã hội một lần là khoản tiền người lao động được nhận khi rút toàn bộ quá trình đóng BHXH ra khỏi hệ thống, thay vì chờ đủ điều kiện hưởng lương hưu. Đây là quyền lợi được quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội, nhưng khi nhận, người lao động sẽ mất toàn bộ thời gian đóng đã tích lũy. Từ năm 2025, Luật BHXH sửa đổi (Luật số 41/2024/QH15) có hiệu lực, thay đổi đáng kể điều kiện và cách tính mức hưởng. Hiểu đúng cách tính giúp người lao động so sánh giữa việc rút một lần và tiếp tục đóng để hưởng lương hưu.
Điều kiện để được hưởng BHXH một lần năm 2026
Theo Luật BHXH 2024, từ ngày 1/7/2025, điều kiện rút BHXH một lần được chia thành hai nhóm rõ ràng hơn so với trước.
Nhóm thứ nhất được rút không hạn chế: người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không tiếp tục đóng tự nguyện; người ra nước ngoài định cư hợp pháp; người mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, suy thận giai đoạn cuối, HIV chuyển AIDS.
Nhóm thứ hai — người lao động đã nghỉ việc, chưa đủ tuổi hưu và chưa đủ 20 năm đóng — chỉ được rút phần đóng sau ngày 1/7/2025. Phần đóng trước thời điểm này được bảo lưu, không rút được ngay. Đây là thay đổi lớn nhất so với quy định cũ và là điều nhiều người đang hiểu chưa đúng.
Cách tính mức hưởng BHXH một lần năm 2026
Công thức tính áp dụng theo Điều 77 Luật BHXH 2024, căn cứ vào mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH và số năm đóng:
- Mỗi năm đóng trước năm 2014: bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Nếu thời gian đóng có tháng lẻ dưới 6 tháng thì tính là nửa năm, từ 6 tháng trở lên tính tròn một năm.
Ví dụ thực tế: Chị A làm việc từ 2012 đến 2026, tổng cộng 14 năm đóng BHXH. Trong đó 2 năm trước 2014, 12 năm từ 2014 đến nay. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH là 8 triệu đồng. Mức hưởng tính như sau: (2 x 1,5 x 8.000.000) + (12 x 2 x 8.000.000) = 24.000.000 + 192.000.000 = 216 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu chị A thuộc nhóm chỉ được rút phần đóng sau 1/7/2025, thì chỉ tính phần thời gian từ thời điểm đó trở đi, phần còn lại bảo lưu.
Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính thế nào?
Đây là yếu tố quyết định trực tiếp đến số tiền thực nhận, nhưng hay bị bỏ qua khi tự tính. Mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng, không phải mức lương hiện tại của tháng cuối cùng.
Với người tham gia BHXH bắt buộc, mức bình quân được tính dựa trên tiền lương ghi trong hợp đồng lao động — phần được dùng làm căn cứ đóng BHXH hằng tháng. Nhiều người đóng BHXH trên mức lương thấp hơn thực tế, dẫn đến mức hưởng thấp hơn kỳ vọng. Đây là điểm người lao động nên kiểm tra lại sổ BHXH trước khi quyết định rút.
Câu hỏi thường gặp về cách tính bảo hiểm xã hội một lần 2026
Rút BHXH một lần có bị khấu trừ thuế không?
Có. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, khoản nhận BHXH một lần phần vượt quá số tiền người lao động đã đóng vào quỹ sẽ phải chịu thuế TNCN 10% nếu chi trả một lần. Trên thực tế, cơ quan BHXH thường đã tính và khấu trừ phần này trước khi chi trả, người lao động nhận về là số tiền sau thuế.
Đã nhận BHXH một lần thì có đóng lại được không?
Được. Sau khi nhận BHXH một lần, nếu quay lại làm việc có đóng BHXH, người lao động được tích lũy thời gian đóng mới từ đầu. Thời gian đóng cũ đã rút không được cộng lại, trừ trường hợp hoàn trả lại số tiền đã nhận theo quy định — điều này hiếm người thực hiện vì điều kiện phức tạp.
Người lao động nước ngoài tại Việt Nam có được rút BHXH một lần không?
Có, nhưng chỉ khi hợp đồng lao động kết thúc và người đó rời Việt Nam. Theo Nghị định 143/2018/NĐ-CP, lao động nước ngoài tham gia BHXH bắt buộc được hưởng BHXH một lần khi về nước, tính theo cùng công thức áp dụng cho lao động Việt Nam.
Thời gian chờ nhận tiền sau khi nộp hồ sơ là bao lâu?
Theo quy định, cơ quan BHXH phải giải quyết trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Thực tế ở các đô thị lớn, thời gian thường nhanh hơn nếu hồ sơ hợp lệ và nộp qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Tôi đóng BHXH tự nguyện thì cách tính có khác không?
Công thức tính mức hưởng giống nhau, nhưng mức bình quân tiền lương làm căn cứ tính khác. Với BHXH tự nguyện, căn cứ đóng do người tham gia tự chọn, không gắn với lương hợp đồng. Vì vậy, mức hưởng thực tế phụ thuộc hoàn toàn vào mức đóng hằng tháng mà người đó đã đăng ký trong suốt quá trình tham gia.
