Cách tính lương hưu 2026 theo quy định mới nhất
Cách tính lương hưu 2026 theo quy định mới nhất
Từ năm 2026, công thức tính lương hưu không thay đổi về cơ bản so với quy định hiện hành, nhưng hai yếu tố then chốt là tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sẽ tiếp tục biến động theo lộ trình điều chỉnh của Nhà nước. Hiểu đúng công thức giúp người lao động chủ động dự tính thu nhập sau khi nghỉ hưu, tránh bị động khi đến tuổi.
Công thức tính lương hưu 2026
Theo Luật Bảo hiểm xã hội, lương hưu hàng tháng được tính theo công thức:
Lương hưu = Tỷ lệ hưởng (%) × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Tỷ lệ hưởng được xác định dựa trên số năm đóng BHXH và giới tính. Với lao động nữ, 15 năm đóng tương ứng tỷ lệ 45%, mỗi năm tiếp theo cộng thêm 2%, tối đa 75%. Với lao động nam, 20 năm đóng đạt 45%, mỗi năm tiếp theo cộng 2%, tối đa cũng là 75%.
Nghỉ hưu trước tuổi quy định sẽ bị trừ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm. Đây là điểm nhiều người bỏ qua khi tính toán, dẫn đến chênh lệch đáng kể so với kỳ vọng.
Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính như thế nào
Đây là phần phức tạp hơn trong công thức. Mức bình quân không phải lương tháng cuối cùng, mà là trung bình của toàn bộ quá trình đóng BHXH, có điều chỉnh theo hệ số trượt giá do Nhà nước công bố hàng năm.
Với người tham gia BHXH trước ngày 1/1/1995 (khu vực Nhà nước), chỉ tính bình quân 5 năm cuối. Người đóng từ 1/1/1995 đến 31/12/2000 tính bình quân 6 năm cuối, và cứ thêm 2 năm thì cộng thêm 1 năm tính bình quân, cho đến khi tính toàn bộ quá trình với người bắt đầu đóng từ năm 2016 trở đi.
Với lao động khu vực ngoài Nhà nước, mức bình quân tính trên toàn bộ thời gian đóng từ tháng đầu tiên. Điều này khiến lương hưu của nhóm này thường thấp hơn nếu những năm đầu đóng trên mức lương thấp.
Ví dụ tính lương hưu cụ thể năm 2026
Giả sử bà Nguyễn Thị A, sinh năm 1971, đủ tuổi nghỉ hưu năm 2026 (55 tuổi theo lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu với lao động nữ làm công việc bình thường). Bà đóng BHXH được 30 năm, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sau điều chỉnh trượt giá là 8.000.000 đồng.
Tỷ lệ hưởng: 15 năm đầu được 45%, 15 năm còn lại × 2% = 30%. Tổng tỷ lệ hưởng = 75% (đã đạt mức trần).
Lương hưu hàng tháng = 75% × 8.000.000 = 6.000.000 đồng/tháng.
Nếu bà A nghỉ hưu sớm 1 năm (54 tuổi), tỷ lệ hưởng bị trừ 2%, còn 73%, lương hưu còn 5.840.000 đồng/tháng — chênh 160.000 đồng mỗi tháng, tích lũy 10 năm là gần 20 triệu đồng.
Câu hỏi thường gặp về cách tính lương hưu 2026
Tuổi nghỉ hưu năm 2026 là bao nhiêu?
Theo lộ trình quy định tại Bộ luật Lao động 2019, năm 2026 tuổi nghỉ hưu với lao động nam là 61 tuổi, lao động nữ là 56 tuổi (trong điều kiện lao động bình thường). Tuổi nghỉ hưu tăng dần mỗi năm cho đến khi đạt 62 tuổi với nam (năm 2028) và 60 tuổi với nữ (năm 2035).
Đóng BHXH bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?
Điều kiện tối thiểu là 20 năm đóng BHXH. Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025 theo Luật BHXH 2024, điều kiện này được hạ xuống còn 15 năm, giúp nhiều người lao động có thời gian đóng gián đoạn vẫn có thể hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần.
Lương hưu có bị trừ thuế thu nhập cá nhân không?
Lương hưu từ quỹ BHXH bắt buộc được miễn thuế TNCN theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành. Người nhận lương hưu không phải khai báo hay khấu trừ thuế với khoản này.
Mức lương hưu tối thiểu năm 2026 là bao nhiêu?
Lương hưu không được thấp hơn mức lương cơ sở. Từ ngày 1/7/2024, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng. Nếu mức Nhà nước điều chỉnh trước hoặc trong năm 2026, mức sàn lương hưu sẽ thay đổi theo. Người đọc nên theo dõi các nghị định điều chỉnh lương cơ sở để cập nhật con số mới nhất.
Có thể đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng lương hưu không?
Được. Người lao động có thể tham gia BHXH tự nguyện song song hoặc sau khi nghỉ việc để bổ sung số năm đóng, từ đó tăng tỷ lệ hưởng lương hưu. Mức đóng tự nguyện tối thiểu bằng 22% của mức thu nhập tháng tự chọn, không thấp hơn chuẩn nghèo khu vực nông thôn và không cao hơn 20 lần mức lương cơ sở.
Thông tin trong bài dựa trên Luật Bảo hiểm xã hội 2014, Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 1/7/2025), Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Người đọc nên đối chiếu với cơ quan BHXH nơi tham gia để có số liệu chính xác theo hồ sơ cá nhân.
