Doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam qua các con số thực tế
Doanh Thu Ngành Bảo Hiểm Việt Nam Qua Các Con Số Thực Tế
Doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam là gì?
Doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam là tổng phí bảo hiểm thu được từ các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ trong một năm tài chính, do toàn bộ các doanh nghiệp bảo hiểm đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam ghi nhận. Đây là chỉ số phản ánh quy mô thị trường, mức độ thâm nhập bảo hiểm trong dân số và xu hướng phát triển của cả ngành. Người mua bảo hiểm, nhà đầu tư và cơ quan quản lý đều dùng số liệu này để đánh giá sức khỏe thị trường. Với một thị trường gần 100 triệu dân còn nhiều dư địa tăng trưởng, doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam là thước đo được theo dõi sát mỗi năm.
Bức tranh doanh thu thực tế những năm gần đây
Theo số liệu từ Cục Quản lý, Giám sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính), tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường năm 2023 ước đạt khoảng 211.000 tỷ đồng, bao gồm cả nhân thọ và phi nhân thọ. Con số này giảm so với mức kỷ lục năm 2022, phản ánh tác động của làn sóng hoàn hủy hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sau loạt sự cố liên quan đến kênh bancassurance.
Khối phi nhân thọ giữ được đà tăng trưởng ổn định hơn, với doanh thu phí ước đạt trên 70.000 tỷ đồng năm 2023, tăng khoảng 6–7% so với năm trước. Các nghiệp vụ dẫn đầu gồm bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tài sản kỹ thuật. Trong khi đó, khối nhân thọ chịu áp lực lớn hơn khi doanh thu khai thác mới giảm mạnh, dù tổng phí duy trì hợp đồng cũ vẫn tạo nền doanh thu đáng kể.
Nhìn dài hơn, giai đoạn 2015–2022 là giai đoạn tăng trưởng nhanh nhất của ngành, với tốc độ tăng doanh thu phí bình quân hai chữ số mỗi năm. Bảo hiểm nhân thọ là động lực chính, từ mức doanh thu khoảng 30.000 tỷ đồng năm 2015 lên hơn 160.000 tỷ đồng năm 2022 trước khi hạ nhiệt.
Phân chia thị phần và các doanh nghiệp dẫn đầu
Thị trường bảo hiểm Việt Nam hiện có hơn 70 doanh nghiệp hoạt động, nhưng phần lớn doanh thu tập trung ở nhóm dẫn đầu. Ở khối nhân thọ, Bảo Việt Nhân Thọ, Prudential, Manulife, AIA và Sun Life là những tên thường xuyên chiếm thị phần lớn nhất. Khối phi nhân thọ do Bảo Việt, PVI, Bảo Minh, PTI và PJICO dẫn đầu.
Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm của Việt Nam — tính bằng doanh thu phí bảo hiểm trên GDP — hiện vẫn ở mức khoảng 2–3%, thấp hơn mức bình quân của các thị trường ASEAN phát triển hơn như Thái Lan hay Malaysia vốn đã vượt 5%. Điều này cho thấy thị trường còn không gian tăng trưởng, nhưng cũng phụ thuộc lớn vào việc lấy lại niềm tin của người tiêu dùng sau giai đoạn 2022–2023.
Điều gì tác động đến doanh thu ngành trong thời gian tới?
Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 có hiệu lực từ ngày 1/1/2023 đặt ra khung pháp lý mới, siết chặt yêu cầu minh bạch thông tin và quy trình tư vấn bán hàng. Điều này tác động trực tiếp đến tốc độ khai thác mới, đặc biệt qua kênh ngân hàng. Trước mắt, một số doanh nghiệp ghi nhận doanh thu khai thác mới giảm đáng kể khi phải điều chỉnh quy trình bán hàng theo quy định mới.
Ngược lại, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm xe cơ giới vẫn là hai phân khúc có nhu cầu tăng đều. Bảo hiểm sức khỏe tự nguyện đang thu hút nhiều người mua hơn trong bối cảnh chi phí y tế tăng, trong khi lượng xe ô tô lưu thông ngày càng lớn thúc đẩy nghiệp vụ xe cơ giới. Hai mảng này có thể bù đắp một phần cho sự chậm lại của bảo hiểm nhân thọ liên kết đầu tư.
Câu hỏi thường gặp về doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam
Doanh thu phí bảo hiểm khác gì doanh thu thực của doanh nghiệp bảo hiểm?
Doanh thu phí bảo hiểm là tổng phí thu từ khách hàng, chưa trừ phí tái bảo hiểm nhượng đi và chưa phản ánh chi bồi thường. Doanh thu thực (hay còn gọi là phí thuần) thấp hơn, sau khi loại trừ phần nhượng tái bảo hiểm và các khoản hoàn phí. Khi đọc báo cáo ngành, cần phân biệt hai con số này để tránh hiểu nhầm quy mô thực của từng doanh nghiệp.
Tại sao doanh thu bảo hiểm nhân thọ lại giảm mạnh năm 2023?
Nguyên nhân chủ yếu đến từ làn sóng hoàn hủy hợp đồng sau khi nhiều vụ việc liên quan đến bán bảo hiểm qua ngân hàng bị đưa ra công luận. Người mua mất niềm tin, kênh bancassurance bị siết, và các quy định mới về tư vấn bắt buộc làm chậm quy trình ký hợp đồng mới. Đây là sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng nóng.
Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm của Việt Nam đang ở mức nào so với khu vực?
Tỷ lệ phí bảo hiểm trên GDP của Việt Nam hiện ở khoảng 2–3%, trong khi Thái Lan và Malaysia đã vượt 5%, Singapore trên 10%. Mức thấp này phản ánh dư địa tăng trưởng còn lớn, nhưng cũng cho thấy phần lớn dân số chưa có thói quen tham gia bảo hiểm thương mại.
Nguồn số liệu chính thức về doanh thu ngành bảo hiểm Việt Nam lấy ở đâu?
Nguồn đáng tin cậy nhất là Cục Quản lý, Giám sát Bảo hiểm thuộc Bộ Tài chính, công bố số liệu định kỳ hàng quý và hàng năm. Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) cũng tổng hợp và phát hành báo cáo thị trường thường niên. Các số liệu từ hai nguồn này được xem là chuẩn tham chiếu cho mọi phân tích ngành.
Bảo hiểm sức khỏe có đóng góp lớn vào doanh thu ngành không?
Bảo hiểm sức khỏe đang là nghiệp vụ tăng trưởng nhanh nhất trong khối phi nhân thọ, chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng doanh thu phí. Nhu cầu tăng do chi phí khám chữa bệnh leo thang và người dân ngày càng quan tâm đến bảo vệ tài chính trước rủi ro y tế. Đây cũng là phân khúc cạnh tranh gay gắt nhất giữa các công ty phi nhân thọ hiện nay.
